UNIKATOWE FOTOGRAFIE WEJHEROWA

Kilka lat temu wejherowskie Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej otrzymało informację, że w przyszłości najprawdopodobniej będzie możliwość zakupienia z terenu Niemiec 300 szklanych negatywów, wchodzących w skład kolekcji Augustyna Ziemensa. Oficjalne starania o jej zakup rozpoczęto w listopadzie 2014, po wpłynięciu oferty jej sprzedaży.

- Aby dokonać zakupu trzeba było spełnić również liczne warunki formalne, między innymi sprawdzić, czy fotografie nie są poszukiwane, czy są autentyczne i czy nie znajdują się w wykazie strat wojennych – powiedziała podczas otwarcia wystawy starosta Gabriela Lisius. - Tym bardziej, że kwota transakcji opiewała na prawie 70 tys. zł. Dlatego podjęliśmy próbę uzyskania grantu od ministerstwa kultury i dziedzictwa narodowego i to się udało. Ministerstwo wyłożyło 42 tysiące złotych, dołożył się też samorząd powiatu wejherowskiego. W transakcji uczestniczył również budżet Muzeum. Uważamy dziś, że było warto podjąć ten trud. To, ile osób przyszło dziś na wernisaż, jest najlepszym świadectwem, że naprawdę zakup tej kolekcji był dobrą decyzją. Dzięki tym fotografiom możemy zobaczyć, jak wyglądali ludzie z tamtych czasów, co robili, jak się bawili, zobaczyć takie ich codzienne życie, pracę, ale również rozmaite miejsca, których już "na żywo" nie zobaczymy.

Rzeczywiście, na wernisażu zjawiło się tyle osób, że po brzegi zapełniono sale, korytarze Muzeum a i tak miejsc brakowało. Wśród gości był również senator Kazimierz Kleina, który przekazał na ręce dyrektora Muzeum Tomasza Fopke, zdjęcia dokumentujące życie generała Zdrojewskiego.

- Augustyn Ziemens był wybitnym fotografikiem, żyjącym na przełomie XIX i XX wieku – powiedział omawiając wystawę jej kurator Maciej Kurpiewski. - Jego spuścizna obejmuje blisko 500 obrazów zachowanych na szklanych kliszach, zdjęciach i widokówkach. Myślę, że to wspaniałe chwile i prawdziwa gratka dla pasjonatów dawnej fotografii i historii miasta. Ziemens to amator i pasjonat fotografii, który w swojej twórczości specjalizował się właśnie w architekturze i krajobrazie, co możemy zobaczyć na tych zdjęciach. Te negatywy są nie tylko bezcenne dla badaczy dziejów Wejherowa i Kaszub, ale również dla konserwatorów zabytków, którzy mogą się z nich dowiedzieć, jak kiedyś wyglądały poszczególne budowle. Dodam, że mimo iż negatywy pochodzą z przełomu XIX i XX wieku, to zachowały się w bardzo dobrym stanie. Kolekcję zakupiono wraz z prawami autorskimi, co m.in. umożliwia publikację materiału. To oczywiście podnosi wartość pozyskanego zbioru – stwierdził na zakończenie kurator.

Muzeum planuje skompletować obrazy i zaprezentować je jako całościową kolekcję Ziemensa. W przyszłym roku zdjęcia najprawdopodobniej zostaną wydane również w postaci albumu. Dodatkowo istnieje szansa zakupienia jeszcze innych fotografii autorstwa Ziemensa. Pozostało ich ponoć jeszcze około 400 sztuk. Jeśli to się uda, obraz Wejherowa i jego okolic sprzed lat będzie jeszcze bardziej pełny.

Urodzony w lipcu 1867 roku w Gdańsku Augustyn Ziemens do Wejherowa przeprowadził się pod koniec XIX w. Tu dał się poznać nie tylko jako najbardziej znany wejherowski fotografik przełomu XIX i XX wieku, ale także był społecznikiem. Po 1918 r. został członkiem pierwszej polskiej Rady Miejskiej w Wejherowie. W maju 1925 r. wszedł do 30-osobowej reprezentacji gminnej parafii p.w. Świętej Trójcy. Zmarł w Szpitalu Powiatowym w Wejherowie w grudniu 1948 r. Pochowano go na cmentarzu przy ul. 3 Maja.

Przedmiotem szczególnej uwagi fotografika zatrzymującego w kadrze przestrzeń, detale, ulotne chwile ludzkiego szczęścia, łez i pracy, było przede wszystkim Wejherowo, miasto w którym przez blisko 60 lat prowadził drogerię „Minerwa” mieszczącą się w kamienicy przy dawnej ul. Lęborskiej 14 (obecnie Sobieskiego 278), w której mieszkańcy kupowali nie tylko medykamenty, ale także artykuły chemiczne i sprzęt fotograficzny.

Przeglądając zachowane negatywy, znajdziemy w nich np. obrazy z wejścia wojsk do Wejherowa, uciekających przed wojną uchodźców z Prus Wschodnich (1914 r.) czy wydarzenia kulturalne, jak np. festiwal pieśni regionalnej w Wejherowie w 1908 r. Ziemens nie stronił od pokazywania imprez sportowych czy wykonywania zdjęć grupowych. Upamiętnił m.in. zawody gimnastyczne przed szkołą przy dzisiejszej ulicy Kalwaryjskiej (1911 r.), ale też członków wejherowskiego bractwa strzeleckiego na strzelnicy w lesie w Wejherowie (1907 r.). Fotograf nie tylko uchwycił wydarzenia, jakie miały miejsce w Wejherowie. Pokazał np. jak w 1901 r. wyglądała ul. Rybacka w Śmiechowie (w tamtych czasach była to osobna wieś, obecnie zaś jest to dzielnica Wejherowa).

Ziemens na każdym negatywie umieszczał opis, mówiący co przedstawia fotografia, datę wykonania, a także swoje inicjały. Podpisywał się A.Z. albo A. Ziemens. Fotografie będzie można oglądać w siedzibie Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej do końca tego roku.

Mirody