NOWA FORMA PŁATNOŚCI

Split payment to nowy mechanizm płatności za faktury, która zakłada że płatność, którą będzie dokonywał nabywca towarów lub usług, trafi na dwa konta. Kwota netto faktury trafi tak jak dotychczas na rachunek kontrahenta, a kwota podatku VAT trafi na specjalne konto VAT. Oznacza to, że każdy przedsiębiorca będą płatnikiem podatku VAT od 1 lipca br. "otrzyma" w swoim banku dodatkowe specjalne konto służące tego typu rozliczeniom. Nabywca, tak jak do tej pory, przelewać będzie kwotę brutto faktury, a jej ewentualnym rozksięgowaniem na dwa rachunki zajmie się bank.

Stosowanie split payment jest dobrowolne. W praktyce, to firma opłacająca fakturę będzie decydować o tym, czy z tego mechanizmu chce skorzystać. Ministerstwo Finansów wiąże z nią spore nadzieje, ponieważ nowe prawo ma "załatać" lukę w VAT i przeciwdziałać oszustwom podatkowym w Polsce, chroniąc przed nierzetelnymi kontrahentami.

- Mechanizm ten może być wykorzystywany wyłącznie w transakcjach pomiędzy firmą a firmą. Na fakturach sprzedaży nie trzeba wskazywać dodatkowej pozycji z rachunkiem VAT - tłumaczy Marzena Sławińska prezes EMKA5 Biuro Rachunkowości w Wejherowie. - Co ważne, podatnik posiada ograniczony dostęp do środków zgromadzonych na rachunku VAT, a kwota wykazana na tym rachunku może być wykorzystana, jako: zapłata podatku VAT kontrahentom na podstawie posiadanej faktury zakupu, zapłata podatku VAT do Urzędu Skarbowego, zwrot nienależnie otrzymanych środków na rachunek VAT, przelew środków z jednego rachunku VAT na inny rachunek VAT tego samego posiadacza.

Nowy system niesie jednak poważne zagrożenie, szczególnie dla mniejszych podmiotów. Do tej pory na swój rachunek bieżący przedsiębiorcy otrzymywali wartość brutto faktury. Mogli dowolnie obracać całą kwotą. Gdy nadchodził termin płatności podatku VAT samodzielnie dokonywali obliczeń jaką faktycznie kwotę podatku VAT (z uwzględnieniem wszystkich faktur „kosztowych” i „przychodowych”) należy wpłacić do Urzędu Skarbowego. Często były to kwoty minimalne lub żadne. W przypadku split payment na rachunek bieżący firmy trafi tylko kwota netto faktury, a kwota podatku VAT zostanie „zamrożona” na odrębnym rachunku do którego przedsiębiorca nie będzie miał dostępu. Ich uwolnienie nie będzie możliwe bez zgody Urzędu Skarbowego, a to oznacza że nie będzie można swobodnie dysponować tymi pieniędzmi. W praktyce, bardzo ograniczy to płynność finansową mniejszych podmiotów, a w skrajnych przypadkach, może nawet doprowadzić do niewypłacalności. Sytuacja taka szczególnie często może występować wśród małych i mikrofirm (w tym u samozatrudnionych), które z racji skali swoje działalności mają niewielkie możliwości zmiany sposobu zarządzania swoimi finansami. Tym bardziej, że ich byt często zależy tylko od kilku bądź nawet od jednego odbiorcy.

- Zgromadzone środki na rachunku VAT mogą zostać przelane na rachunek rozliczeniowy, ale wyłącznie po wyrażeniu zgody przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. W tym celu należy złożyć wniosek a na wydanie decyzji naczelnik ma 60 dni. Może on nie wyrazić zgody na przelew środków w przypadku, gdy zachodzi obawa, że podatnik nie ureguluje zobowiązań z tytułu tego podatku lub gdy jest w trakcie postępowania podatkowego - dodaje Marzena Sławińska.

Pamiętajmy, że split payment może być realizowany jedynie w przypadku zapłaty przelewem, nie obowiązuje w przypadku płatności gotówką lub przy pomocy karty płatniczej.

Z podzielonej płatności nie będą mogli korzystać konsumenci (osoby nieprowadzące działalności gospodarczej), przedsiębiorcy którzy otrzymali fakturę bez kwoty podatku VAT (np. od podatników zwolnionych z VAT), przedsiębiorcy funkcjonujących w branżach objętych mechanizmem odwróconej płatności VAT (np. branża budowlana lub tzw. branże wrażliwe np. paliwa, papierosy, alkohol, elektronika, stal, metale kolorowe).

Tomasz Magulski

tomasz.magulski@tubawejherowa.pl