MUZEUM PIAŚNICKIE

Muzeum Piaśnickie, będące filią Muzeum Stutthof, założone zostało w grudniu 2015 r., w celu dokumentacji historii niemieckich zbrodni popełnionych na terenie Pomorza podczas II wojny światowej, a w szczególności masowych egzekucji w Piaśnicy.

Siedziba Muzeum Piaśnickiego mieści się w "Villi Musica", zamieszkałej przed wojną przez znanego lekarza, społecznika Franciszka Panka, którego dwie córki z pięciorga dzieci - Kazimiera i Stanisława - zostały rozstrzelane w Piaśnicy, a ich dom stał się siedzibą miejscowego Gestapo i miejscem kaźni polskich patriotów.

Po wybuch II wojny światowej Niemcy rozpoczęli realizację planu wyeliminowania polskich elit z terenu Pomorza i Kaszub. Na podstawie list proskrypcyjnych nastąpiły aresztowania polskich patriotów, aktywistów zaangażowanych w budowę państwa polskiego, a następnie ich wywózki i egzekucje w wybranych wcześniej miejscach straceń. Największe natężenie akcji eksterminacji polskich warstw przywódczych nastąpiło na Pomorzu. Piaśnica była w owym czasie pierwszym największym miejscem masowych straceń osób cywilnych na tak dużą skalę w Europie. Różne źródła badawcze szacują liczbę zamordowanych w przedziale od 6 do 14 tysięcy ofiar. W Lasach Piaśnicy ginęli mieszkańcy Gdyni, Wejherowa, Pucka i całego powiatu pomorskiego, ludność narodowości żydowskiej, Polacy z wolnego miasta Gdańska, Polacy zamieszkali przed wojną w Niemczech, pacjenci szpitali psychiatrycznych oraz przeciwnicy ideologii nazistowskiej. Bezpośrednimi sprawcami zbrodni byli żołnierze ze specjalnego oddziału SS i członkowie Volksdeutscher Selbstschutz - paramilitarnej organizacji mniejszości niemieckiej, zasilanej przez miejscowych Niemców.

Otwarcie muzeum w jego docelowej siedzibie planowane było na rok 2019, później zostało przeniesione na 2021 rok, a następnie na rok 2022. Mieści się ono w historycznym budynku przy ul. Ofiar Piaśnicy w Wejherowie, nazywanym "Villa Musica", wzniesionym w roku 1926.

W ramach prac w budynku wymieniono m.in. stropy, dach, stolarkę okienną oraz drzwiową i instalacje elektryczne. Dodatkowo, z tyłu budynku powstała, niewidoczna od frontu, sala projekcyjna. Aby zwiększyć powierzchnię obiektu, dobudowano około 500 m kw. piwnic. Teren wokół budynku został zabudowany w formie "ogrodu pamięci".

Wystawa stała znajdować się będzie na parterze gmachu, a piętro przeznaczone zostanie na potrzeby administracyjne. W ogrodzie budynku docelowo eksponowane będą plenerowe wystawy o dwudziestoleciu międzywojennym. Według zapowiedzi dyrektor muzeum Teresy Patsidis, wystawa stała ma być gotowa w sierpniu 2023 roku i wtedy Muzeum Piaśnickie otworzy swe podwoje dla zwiedzających.

Tomasz Magulski

tomasz.magulski@tubawejherowa.pl

foto: MKiDN; Radio Gdańśk