REWOLUCJA W SPADKACH

Do tej pory najwięcej kontrowersji budził zapis stanowiący, że jeżeli spadkobierca, który w ciągu 6 miesięcy od daty dowiedzenia się o spadku, nie złożył oświadczenia w sprawie jego przyjęcia lub odrzucenia, dziedziczył go wprost, czyli wraz ze wszystkimi ewentualnymi długami spadkodawcy. Bardzo często było tak, że spadkobiercy nawet nie wiedzieli ile i jakie zobowiązania odziedziczyli. Przyjmowali spadek a dopiero później dowiadywali się, często od komorników, że zmarły miał pokaźne długi. Było już za późno aby wycofać się (odrzucić) spadek. W sytuacji gdy wartość odziedziczonych długów przekraczała wartość spadku, to różnicę trzeba było uregulować z własnej kieszeni.

Teraz, nawet w przypadku niezłożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, spadkobierca automatycznie przyjmie spadek z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. To oznacza, że nawet jeśli długi przekraczają wartość odziedziczonego majątku, to osoba, która je odziedziczyła odpowiada przed wierzycielami tylko do wartości spadku. Jeśli ich wysokość jest wyższa, wierzyciele nie mogą żądać spłaty od spadkobierców.

Nowością w przepisach o spadku jest zapis stanowiący, że w przypadku dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza, konieczne będzie sporządzenie wykazu wszystkich przedmiotów wchodzących w skład masy spadkowej. Wykaz musi zawierać przedmioty należące do spadku, przedmioty zapisów windykacyjnych z uwzględnieniem ich wartości, a także długi spadkowe. Dane mają dotyczyć stanu z chwili otwarcia spadku. Wykaz powinien być złożony przed notariuszem lub sądem. Będzie go mógł złożyć sam spadkobierca lub komornik. Do tej pory wycena z udziałem komornika była odpłatna. Nowe rozwiązanie ogranicza ponoszenie kosztów z tego tytułu. Gotowy wzór przygotowany i udostępniony przez Ministerstwo Sprawiedliwości, ograniczy konieczność płacenia za usługi rzeczoznawców. Dzięki temu złożenie wykazu z inwentarza nie będzie nic kosztowało spadkobierców.

Jeśli spadkobierca pominie w wykazie inwentarza lub umyślnie nie poda do spisu inwentarza przedmiotów, które należą do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych - nie będzie miał możliwości przyjęcia spadku z ograniczeniem odpowiedzialności do wysokości spadku bez długów. Automatycznie będzie musiał przyjąć schedę wraz ze wszystkimi zobowiązaniami, nawet jeśli przekraczają one jej wartość. Podobnie jest w przypadkach odwrotnych, kiedy spadkobierca dopuści się celowych nadużyć i w wykazie lub w spisie inwentarza, umyślnie poda nieistniejące długi.

Wprowadzenie zasady przyjęcia spadku z tzw. dobrodziejstwem inwentarza, wreszcie położy kres nieświadomemu dziedziczeniu długów i ograniczy proces niekontrolowanego zadłużania się spadkobierców.

Tomasz Magulski

tomasz.magulski@tubawejherowa.pl