DRUGI KIERUNEK STUDIÓW BEZ OPŁATY

Zgodnie z wyrokiem TK z dnia 5 czerwca 2014 roku, przepisy dotyczące opłaty za drugi kierunek studiów utracą moc obowiązującą z upływem 30 września 2015 roku. Oznacza to, że będą obowiązywały tylko do roku akademickiego 2014/2015 włącznie. Po tym czasie studiowanie na drugim kierunku na uczelni publicznej nie będzie się wiązało z koniecznością uiszczania dodatkowej opłaty.

Zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy dotyczyły opłat za:

• zajęcia na pierwszym kierunku studiów stacjonarnych, realizowane poza wyznaczonym limitem punktów ECTS,

• kształcenie na drugim kierunku studiów stacjonarnych, z wyjątkiem odnoszącym się do wąskiego grona studentów, którzy uzyskali wysoką średnią ocen lub posiadali osiągnięcia naukowe, artystyczne bądź wysokie wyniki sportowe.

• kształcenie na kolejnych kierunkach studiów stacjonarnych.

W uzasadnieniu decyzji czytamy między innymi, że zgodnie z art. 70 ust. 2 konstytucji, gwarantującymprawo do nauki, nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna. Ustawa może jednak dopuścić świadczenie niektórych usług edukacyjnych przez publiczne szkoły wyższe za odpłatnością. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że prawo do kształcenia na poziomie wyższym stanowi współcześnie jedno z najważniejszych praw gwarantowanych jednostce przez państwo, przy czym bezpłatna nauka w uczelniach publicznych jest w świetle ustawy zasadniczej zasadą, a ustanawianie opłat za niektóre usługi edukacyjne – niepodlegającym wykładni rozszerzającej - wyjątkiem. Nieprzekraczalną granicą swobody ustawodawcy w zakresie wprowadzania opłat na podstawie art. 70 ust. 2 konstytucji są studia stacjonarne, które należą do zakresu podstawowej działalności publicznych szkół wyższych.

Trybunał Konstytucyjny zastrzegł, że korzystanie z prawa do nauki w uczelniach publicznych na zasadzie nieodpłatności wymaga od jego beneficjentów poważnego podejścia. Oznacza to, że od studentów, którzy decydują się na rozpoczęcie nauki na drugim lub kolejnym kierunku można i należy wymagać rozsądnych decyzji, a także poniesienia ich konsekwencji, czyli odpowiedzialnego wywiązywania się ze studenckich obowiązków. W związku z powyższym TK dopuścił wprowadzenie ustawowych rozwiązań, które będą stawiały takim studentom wyższe wymagania. Przy czym brak odpłatności za drugi kierunek studiów nie może stanowić nagrody za uzyskiwane osiągnięcia naukowe.

Tomasz Magulski

na podstawie www.infor.pl