WYBORY SAMORZĄDOWE PO NOWEMU

Dotychczas wybory samorządowe odbywały się w okręgach wielomandatowych. Głosowanie w okręgach wielomandatowych oznacza, że kandydaci rywalizują o kilka lub kilkanaście mandatów możliwych do uzyskania w danym okręgu. Głosy wyborców przeliczane są w sposób proporcjonalny. Polega on na przeliczaniu głosów wyborców na ilość uzyskanych przez poszczególne ugrupowania mandatów. Właśnie ten sposób liczenia głosów był jednym z zarzutów przeciwników wielomandatowych okręgów wyborczych. Wskazywano na upartyjnienie wyborów. Wybrany radny, często jest niezwiązany z okręgiem. Brakuje prostego przełożenia odpowiedzialności radnego wobec jego wyborców. Poza tym, mandat zdobywa bardzo często nie ten kto cieszy największym poparciem wyborców, a ten, kto znajdzie się na pierwszym miejscu partyjnej listy wyborczej.

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r., Kodeks wyborczy (Dz.U. 2011 nr 21 poz. 112) wprowadziła diametralne zmiany w zasadach dotyczących wyborów samorządowych. Kodeks określa zasady wyborów m.in.: do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (rady gminy i powiatu oraz sejmiku województwa).

16 listopada 2014 roku, radni gmin po raz pierwszy zostaną wybrani w okręgach jednomandatowych. Okręgi jednomandatowe wynikają wprost z definicji demokracji jako systemu, w którym prawo stanowi wola większości obywateli. Są naturalną zasadą, zgodnie z którą „zwycięzca bierze wszystko”. System jednomandatowych okręgów wyborczych nie obejmie wyborów do rad miasta na prawach powiatu.

Okręgi jednomandatowe stanowią ogromną zmianę dla wyborców. Teraz kandydaci walczyć będą o jeden mandat. Zdobędzie go ten kandydat, który uzyska największe poparcie wśród wyborców z danego okręgu.

System jednomandatowy akcentuje powiązanie konkretnej osoby z okręgiem. W sytuacji nie wywiązania się z wyborczych obietnic - gdy radny zawiedzie wyborców – musi się liczyć z brakiem głosów w kolejnych wyborach. System jest dużo prostszy, a tym samym jego zasady są bardziej zrozumiałe dla wyborców. Charakteryzuje się identyfikacją wyborców z konkretnymi kandydatami, dzięki czemu władzę zdobywa osoba, która cieszy się największym poparciem społecznym. To daje gwarancję efektywnego realizowania celów lokalnej społeczności. Jednomandatowe okręgi wyborcze są bardzo popularne w wielu krajach europejskich oraz w Ameryce Północnej.

Tomasz Magulski

na podstawie www.infor.pl