STAROSTA ZABIERZE PRAWKO

Podstawową zmianą dla zwykłego kierowcy jest ryzyko utraty prawa jazdy na 3 miesiące za przekroczenie dozwolonej prędkości o 50 km/h w terenie zabudowanym. Sankcja jest natychmiastowa i nieodwołalna. Na miejscu zdarzenia policjant zabierze dokument za pokwitowaniem i prześle go do właściwego starosty, który - wydając decyzję administracyjną - formalnie zatrzyma dokument. W razie przyłapania kierowcy na prowadzeniu pojazdu po odebraniu prawa jazdy, trzymiesięczny okres zostanie przedłużony do pół roku. Jeśli w tym czasie w trakcie kontroli policja stwierdzi, że dalej lekceważymy zakaz, starosta wyda decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem i konieczne będzie zdawanie państwowego egzaminu w WORD od nowa.

Zgodnie z przepisami, starosta może wydać taką decyzję nie tylko w sytuacji kiedy prawo jazdy zostało fizycznie zatrzymane przez policjanta. Podmioty uprawnione do kontroli ruchu drogowego mogą poinformować starostę o każdym ujawnionym przypadku dopuszczenia się jednego z powyższych czynów, także w przypadku np. fotoradarów. Na podstawie takich informacji starosta wyda decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy pod rygorem natychmiastowej wykonalności oraz zobowiąże kierowcę do zwrotu dokumentu. W takim przypadku trzymiesięczny okres, na jaki zatrzymywane będzie prawo jazdy, liczyć się będzie od daty zwrotu dokumentu przez kierowcę do właściwego organu, czyli do starosty.

Po wprowadzeniu zmian, kierowcy, którzy będą prowadzili pojazd, pomimo tego że prawo jazdy zostało im odebrane, popełnią przestępstwo. Będzie za to grozić do 2 lat więzienia. Do tej pory było to wykroczenie.

Podobna sankcja, czyli zabranie prawa jazdy na 3 miesiące, czeka tych kierowców, którzy będą przewozić co najmniej o dwie osoby więcej niż pozwala na to wpis w dowodzie rejestracyjnym lub wynika to z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu. Wyjątkiem ma być tylko pojazd komunikacji miejskiej. Ma to ukrócić proceder przewożenia pasażerów w części ładunkowej pojazdów oraz pakowania pasażerów do "busów" według zasady "ile wlezie".

Nowe przepisy zaostrzają także sankcje wobec pijanych kierowców. Oprócz kary więzienia i nawet dożywotniego orzeczenia zatrzymania prawa jazdy, sądy będą mogły orzekać obowiązek zapłaty 5 tysięcy złotych nawiązki na fundusz pomocy pokrzywdzonym (dla recydywistów - 10 tys. zł) lub 10 tysięcy złotych na rzecz pokrzywdzonego. Ponadto w samochodach osób skazanych za jazdę po pijanemu, gdy będą się starać o przywrócenie prawa jazdy, przepisy wprowadzają obowiązek montażu blokad alkoholowych. Urządzenie zdefiniowano w przepisach jako uniemożliwiające uruchomienie silnika pojazdu silnikowego i pojazdu szynowego w przypadku, gdy zawartość alkoholu w wydychanym przez kierującego powietrzu wynosi co najmniej 0,1 mg alkoholu w 1 decymetrze sześciennym.

Skończy się także "kasowanie" punktów karnych. Obecnie kierowcy, którym grozi przekroczenie 24 punktów karnych i utrata prawa jazdy, za 300 zł mogą odbyć kurs reedukacyjny i skasować z konta 6 z nich, ratując się przed ponownym egzaminem na prawo jazdy. Po 1 stycznia 2016 roku zostanie zlikwidowana taka możliwość. Zaczną bowiem obowiązywać nowe, ostrzejsze przepisy.

Zastrzeżenia prawników.

Wielu prawników ma duże zastrzeżenia co do charakteru i sposobu wprowadzanych zmian. Jest faktem, że niektóre zmiany w przepisach, m.in. te o administracyjnym trybie odbierania prawa jazdy, wymuszają na nas instytucje europejskie, tym niemniej zdaniem karnistów, to sąd, a nie starosta, powinien decydować o tak ważnych kwestiach jak odbieranie prawa jazdy. Przecież dla wielu kierowców jego utrata to śmierć zawodowa.

Nowelizacja prawa sama w sobie, problemów na drogach nie rozwiąże. Z zaostrzeniem kar nie idą w parze działania programowe związane z profilaktyką, kształceniem i zwiększaniem świadomości społecznej. Bez programów edukacyjnych nowe ustawy niewiele zmienią.

Zdaniem prawników, nowelizacja dobitnie pokazuje bezradność państwa np. w odniesieniu do kierowców jeżdżących bez uprawnień. Z takimi osobami można było sobie poradzić na poziomie prawa wykroczeniowego, a nie poprzez zamianę sankcji na przestępstwo zagrożone 2 latami pozbawienia wolności. Liczy się skuteczność i efektywność ścigania niezależnie od tego, czy chodzi o wykroczenie, czy o przestępstwo. W przypadku prowadzenia pojazdów mechanicznych bez uprawnień lepszym rozwiązaniem byłoby zaostrzenie sankcji finansowej. Gdyby np. podnieść wysokość grzywny zamiast wymyślać inne sankcje, stałoby się to bardziej skuteczne.

Mocno krytykowany jest przepis na podstawie którego starosta będzie mógł odebrać prawo jazdy za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h utrwalone na zdjęciu z fotoradaru. Ustalenie, kto był za kierownicą samochodu w konkretnym dniu i godzinie nie zawsze jest łatwe. W obawie przed możliwością utraty prawa jazdy kierowcy mogą nie chcieć wskazywać siebie ani innych osób jako kierowców. Mogą też nie pamiętać, kto prowadził samochód. To raczej kwestia dla sądu a nie dla starosty. Wystarczająco wiele kłopotów sprawia już dziś ocena niektórych sytuacji z użyciem fotoradaru.

Niezależnie od wątpliwości, nowe przepisy wchodzą w życie i lepiej mieć się na baczności. Tym bardzie, że już w te wakacje ma pojawić się na drogach 100 nowych fotoradarów, uruchomione zostaną odcinkowe pomiary prędkości i rejestratory przejazdu na czerwonym świetle.

Tomasz Magulski

tomasz.magulski@tubawejherowa.pl